Quan niệm nào đúng về kinh tế?

Tôn Phi.

Thời trẻ, không ai tránh được đi làm thuê chân tay. Con trai thì phụ hồ, con gái thì bưng bê nước trong quán. Đó là những việc nên làm. Giàu có sớm quá nhiều bất hạnh. Tôi có một ông bạn già, giàu có sớm quá, sau này bị lừa mất 3 ngôi nhà, ông bạn này phát điên.

Tôi có người chú hay cho không người nghèo tiền. Điều đó là sai. Cho họ vay, lấy lãi trong tương lai thì được. Cho không họ tiền sẽ làm hại họ, và bản thân mình cũng sẽ bị thiệt. Ví dụ, thay vì chú cho người này 4 triệu, người kia 6 triệu, thì sẽ nói rằng, tôi đầu tư cho anh 4 triệu, đầu tư cho anh 6 triệu, sau này giàu anh phải nhớ trả ơn cho tôi. Có thể ta không đòi tiền gốc, song số tiền họ làm lợi ra được sẽ rất nhiều trong tương lai. Nếu cho không hoài, họ khó nhìn mặt ta do xấu hổ, ta khó nhìn mặt họ do khinh thường. Thay vì cho-tặng thì sẽ là đầu tư. Khi ta đầu tư cho họ, thỉnh thoảng ta hỏi họ đang làm ăn đến đâu, rồi bày cho họ làm ăn tiếp. Còn nếu ta cho không họ tiền, họ chẳng có lý do gì để báo cáo kinh tế của họ cho ta.

Thời ông nội, ông cố tình nghèo để con cái học hành cho giỏi. Thời con, con phải giàu để con, cháu của con học giỏi, và sống đúng với nhân phẩm con người. Nếu bạn nghèo, nhốt cách ly vì dịch vài tháng, bạn lấy gì sống, rồi bố mẹ và con cái cãi vã lẫn nhau là không tránh khỏi, nếu gia đình không có một nền thống nhất tinh thần đủ mạnh.

Quan niệm kinh tế đã thay đổi cũng với sự thay đổi của luân lý trong xã hội. Có những quan niệm đúng với đời ông cha nhưng đã sai trong đời con cháu. Tất nhiên, có những bài ca dao, dân ca muôn đời không bao giờ sai. Cần biết truyền thống nào tốt để giữ lại, và cách tân cho phù hợp với thời đại mới.

Xã hội Việt Nam, nhiều người đã dính vào nợ nần không trả nổi. Charlie của tôi về cơ bản không có nợ và giả sử nếu có thì cũng lắt nhắt, giải quyết được cách gọn ghẽ. Người ta giỏi một khía cạnh và đi ra kinh doanh và phá sản vì không biết quản trị kinh doanh là cả một khoa học, dân tài tử-tay ngang ra đầu tư 200-300 triệu chỉ có lỗ vốn.

Một kỹ sư thì không nên đi kinh doanh. Kỹ sư chỉ nên làm nghề kỹ sư. Một dược sĩ cũng không nên đi kinh doanh. Dược sĩ chỉ nên làm nghề dược sĩ. Nếu vay vốn kinh doanh, ắt sẽ phá sản. Lý do bạn không biết. Nếu có thiếu thốn thì nên đi làm công. Thượng Đế chúc phúc cho những người làm công chân chính. Ở Việt Nam, nạn lừa đảo xảy ra khắp nơi vì người ta không được học quản trị kinh doanh trong tư cách một khoa học nghiêm túc, người trước lừa người sau. Nếu không tự tin được học hành đầy đủ, tốt nhất bạn nên đi làm công, tuyệt đối chớ nên kinh doanh.

Ngày trước, bố mẹ không mua bảo hiểm. Sáng thời con, bắt buộc phải mua. Bố mẹ không mua bảo hiểm rồi bố mẹ ốm, con đi làm gửi tiền về cho bố mẹ chữa bệnh, gửi bao nhiêu thì đủ? Do đó, phải mua bảo hiểm, cho cả con lẫn bố mẹ. Để khi bố mẹ bị bệnh thì bảo hiểm trả, con cái không mắc vào vòng nợ nần.

Sài Gòn, ngày 10 tháng Mười hai năm 2021.
Tôn Phi.
Liên lạc tác giả: tonphi2021@gmail.com

One comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s