Người viết sử giỏi luôn luôn để lại những câu hỏi cho những chương trình làm việc về sau.

Ảnh: Các bạn nữ sinh giỏi giang, xinh đẹp đang đọc sách Việt sử đại cương của tác giả Tôn Phi.

Người viết sử cần có kiến thức trung tâm không thiên vị không phán xét quá khứ. Trong thế kỷ XX, tác phẩm lớn nhất là cuốn Việt Nam sử lược, dày 400 trang, của thủ tướng Trần Trọng Kim.

Đó là lịch sử của ông Trần Trọng Kim viết bởi ông biết được gì thì ông viết như vậy thôi. Vào thời Trần Trọng Kim, làm được như ông đã là quá giỏi.

Người viết sử phải xem và sử dụng ngôn ngữ thành thạo. Ngôn ngữ cho thấy lực phát triển của quốc gia. Người Anh bành trướng sang Úc Mỹ và làm chủ 2 vùng đất này vì họ làm chủ được ngôn ngữ tiếng Anh. Người Tàu bành trướng sang việt nam chỉ nhất thời gọi là xâm lược bằng chiến tranh nhưng rồi lại trở về vì không đồng hoá được ngôn ngữ.

Người viết sử trong thế kỷ XXI phải giỏi về kinh tế học. Anh ta biết được dòng chảy và phân bố của đồng tiền. Đồng đô-la được sử dụng ở Sài Gòn nhiều hơn ở hà nội vì tỷ lệ người dùng tiếng Anh ở Sài Gòn nhiều hơn ở Hà Nội. Nói vậy có nghĩa, sử gia cũng phải giỏi về toán học.

Có trách nhiệm tạo giá trị xã hội. Từ thái độ lời nói hành động sẽ hữu xạ tự nhiên hương. Vào thời cơ học lượng tử, cuốn sử học treo lơ lửng trên dám mây chỉ dành cho sử gia giỏi nhất. Do đó bậc sử gia cũng phải giỏi về công nghệ thông tin. Nhìn doanh số thì biết tài năng.

Người ta nói: “Quân tử tuỳ thời chi nghĩa”. Người viết sử phải bắt kịp thời đại. Thủ tướng Trần Trọng Kim ôn cố giỏi nhưng không ai nói cho ông sự biến chuyển của đại thế lúc bấy giờ. Làm thủ tướng đôi khi đừng cân nhắc, đắn thiện ác. Nếu cần thiết có thể đi theo lối chân minh triết.

Yêu thương chính mình mới có tình yêu thương mọi người được. Thời nhà Lê, luật pháp chứa chan tình yêu thương, bảo vệ con người nhất là những người yếu thế.

Hiếu kính cha mẹ phải quy định bằng luật pháp. Song luật pháp phải có tính co giãn. Các nhà khoa học tây phương làm ra nhiều kết quả khoa học bởi luật pháp không gông cùm suy nghĩ của họ.

Viết tại quận 7, Sài Gòn, ngày 27 tháng 08 năm 2022.

Tôn Phi (triết gia Lê Minh Tôn).

Góp ý tác giả: tonphi2021@hotmail.com.

Trợ lý: doanh@dslextreme.com.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s